ÖZET
Bu çalışma, neoliberal rekabet baskısı ve yüksek kâr arayışı altında ortaya çıkan, teknolojiyle pekiştirilen sistematik yolsuzluk biçimlerini incelemektedir. Çalışmanın temel argümanı, yolsuzluğun yalnızca az gelişmiş ülkelerle ilişkilendirilen tarihsel ya da kültürel bir sapma olarak görülemeyeceği; aksine teknolojik kapasitesi yüksek gelişmiş ekonomilerde ve özellikle Batılı çokuluslu şirketlerde de ortaya çıkabileceğidir. Bu argümanı değerlendirmek amacıyla, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen Enron, Lehman Brothers ve Volkswagen vakaları karşılaştırmalı vaka analizi yöntemiyle incelenmektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, teknolojinin yalnızca yararlı sonuçlar değil, aynı zamanda yeni sistemik riskler de üretebileceğini vurgulayan Risk Toplumu Teorisi ile bilgi asimetrisi ve çıkar çatışmalarının teknolojiyi yolsuzluğu gizleyen bir araca dönüştürebileceğini açıklayan Asil-Vekil Teorisine dayanmaktadır. Bulgular, yoğun teknoloji kullanımının tipik vaka olarak Enron’un çöküşünde, aykırı/uç vaka olarak Lehman Brothers’ın iflasında ve kritik vaka olarak Volkswagen’in Dieselgate skandalında yolsuzluk pratiklerinin ortaya çıkmasında merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, teknolojiye dayalı yolsuzlukların önlenebilmesi için düzenleyici çerçevenin genişletilmesi, risk temelli denetim kapasitesinin güçlendirilmesi ve teknoloji destekli kontrol mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.