Makaleler

İşyeri (İşletme) Etik Kurallarının Türk Borçlar Kanunu’nun Genel İşlem Koşullarına İlişkin Hükümleri Çerçevesinde İncelenmesi: Kuramsal Bir Yaklaşım

ÖZET

İşyeri etik kuralları iş organizasyonunda yer alan herkesin uymakla yükümlü olduğu kurallardır. Küreselleşme ve profesyonelleşme arzusu nedeniyle işyeri etik kuralları işletmeler için vazgeçilmez bir unsur halini almıştır. Zira işyeri etik kurallarına uygun davranışlar işletmelerin başarılarını olumlu yönde etkilemektedir. Ünlü bir firmanın kurucusunun “insanların güvenini kaybetmektense para kaybetmeyi tercih ederim” sözleri de aslında etiğin işletme ler için önemini vurgulamaktadır. Son dönemde ülkemizde büyük bir firmanın yöneticisi tarafından atılan Ramazan tebriği, üst düzey yöneticisi tarafından uyarılmasına neden olmuştur. Bu ise işyeri etik kurallarının netleştirilme sindeki önemi ortaya koyar niteliktedir. Amerika ve Avrupa’da birçok firma işletme skandalları ve sonucunda etik çöküşlerle gündeme gelmektedir. Dolayısıyla işverenler işyeri etik kurallarıyla çalışanları için bir çerçeve çizmeyi tercih etmektedirler. İşte işletmelerce hazırlanan bu işyeri etik kuralları iş hukukunun kaynaklarından kabul edil melidir. Böylece işyeri etik kuralları da işçilerin uymakla yükümlü oldukları kurallar arasına dahil olmakta, tip iş sözleşmesinin eki niteliğinde kabul edilmektedir. Halbuki birçok zaman işçi tip iş sözleşmesini imzalarken işyeri etik kurallarına da tabi olduğunun/olacağının farkına dâhi varmamaktadır. Dolayısıyla işyeri etik kurallarının işçi bakı mından bağlayıcı olması ve hüküm ve sonuçlarını doğurabilmesi için işveren tarafından işçiye açıkça bilgi verilmiş, işçi tarafından da çekincesiz kabul edilmiş olması aranmalıdır. Zira TBK.m.20-25 hükümlerinde düzenlenen genel işlem koşulları tüm sözleşmelerde uygulanabilir ve sözleşmenin denetimden geçmesini sağlar. İşyeri etik kuralları nın genel işlem koşulları kapsamında farklı aşamalardan oluşan denetime tabi tutulması doğru olur.

Anahtar Kelimeler

İşletme Etiği Genel İşlem Koşulları İş Hukuku İşyeri Etik Kuralları İşyeri Uygulamaları İş Hukukunun Kaynakları.